Ocena użytkowników: / 53
SłabyŚwietny 

- Może jakiejś pani by się zachciało, żeby świętych Pańskich na kolorowo pomalować. Ale nie, krzyż musi być impregnowany. Nie wolno kolorami, bo to się by się łuszczyło. Bo on był kolorowy wcześniej jednak wszystko mu się wyłuszczyło.

Podczas jednej z wielu wycieczek krajoznawczych po południowej Wielkopolsce. Droga kręta, aczkolwiek malownicza zaprowadziła nas Kani. W tej małej wsi, ukrytej pośród lasów, odnaleźliśmy nie lada zabytek w postaci przydrożnego krzyża dłuta wielkopolskiego rzeźbiarza Pawła Brylińskiego. Dosłownie "pod krzyżem" spotkaliśmy jego sędziwego opiekuna, pana Idziego Szmaję, który bez chwili wahania zgodził się przybliżyć nam bogatą historię tego miejsca. Opowieść o krzyżu Pawła Brylińskiego pan Idzi poprzedził krótką modlitwą, po czym rozpoczął jedyny w swym rodzaju monolog.

- Więc stoimy na środku, najpierw idziemy od pelikana krwią karmiącego swoje pisklęta. Gdzie go możemy spotkać? Na tabernakulum, no najczęściej spotykamy go w tych wielkich świątyniach, gdzie aniołowie grali. Pięknie wygląda pelikan na tabernakulum, fresk, który opowiada o poświęceniu.

- Ale to Pan Jezus, którego widzimy jest postacią centralną, gdzie z ramion krzyża świętego płynie miłość. Jaka? Nie trzeba tłumaczyć. Trzeba pamiętać, że Pan Jezus tu jest też rzeźbą. Ktoś mi tu przyszedł i powiada że jest 12 rzeźb, ja mówię, przepraszam, 14 rzeźb mamy, bo Pan Jezus tu jest też rzeźbą.

- Idziemy w dół, a kto to następny? Matka Najświętsza, Matka Bolesna. A kto następny? Z tym mieczem to święty Walenty i niżej święty Józef, prawda? Józef- opiekun Pana Jezusa. Pod nim święty Stanisław, biskup ze Szczepanowa. A kto to taki? To wielki święty i patron Polski, co król go zabił. Za co go tak zabił? Za co? Że wzion bezprawnie żona brata swego. Król do katedry sam wskoczył i uderzył go mieczem, a zbiry wyciągły go i tak posiekały. Przyszedł ksiądz, objawił się Duch Święty i stał się cud. Wszystkie członki biskupa ze Szczepanowa stały się w jedno.

- Z prawej strony od góry, kogo mamy? Jest to święty Jan ewangelista. Niżej święty Wawrzyniec, z tą drabką. A pod nim święty Antoni i święty Wojciech, kolejny patron Polski

- Bo teraz, kochani państwo, z lewej strony od góry, widzimy kogo tam? Święta Weronika, która przedarła się przez zbrojnych. Przecież taki huzar, który stał zakuty w zbroi, czyż ona się nie bała? Żeby ją taką rękawicą. I co powiedziała Panu Jezusowi?  Przycisnęła do twarzy Jego chustę i powiedziała takie słowo: "Rabbuni!!". A przecie ten żołdak był, mógł uderzyć, przecież to był to człowiek bez sumienia.

- Idziemy dalej, kto to następny?  Następny to święty Franciszek. A kto z jego zakonu wyszedł, przecież wiecie państwo? Ksiądz Maksymilian Maria Kolbe, numer obozowy 16670. Chyba w życiu nie zapomnę do deski grobowej. A co on powiedział? Nie bójcie się tych, co zabijają ciało, bo duszy zabić nie mogą.

- Tu niżej, to chyba wszyscy wiecie, kto to w tym kapeluszu i dlaczego pokazuje na swoje kolana? Święty Roch usługuje trędowatym, przecie on ludźmi z marginesu się opiekował Obok Rocha pies co mu życie uratował. I ostatnia 14 rzeźba przedstawia mojego imiennika.  Mój imiennik, święty Idzi, mój patron wielki.

- A skąd tu się ten krzyż w ogóle wzion? Fundatorem tego krzyża był w roku 1859,  mieszkaniec Kani, Skrobański Łukasz. W zeszłym roku mieliśmy 150 lecie jego fundacji. A krzyż teraz stoi przed jego domem.

- Ja się obecnie tym krzyżem, z pomocą tutejszych ludzi, opiekuję. Wcześniej był tu ksiądz profesor Tomaszkiewicz z Poznania, kustosz Muzeum Archidiecezjalnego. I on się tym krzyżem opiekował. Może jakiejś pani by się zachciało żeby świętych Pańskich na kolorowo pomalować. Ale nie, krzyż musi być impregnowany. Nie wolno kolorami, bo to się by się łuszczyło. Bo on był kolorowy wcześniej jednak wszystko mu się wyłuszczyło. Sosna, drzewo musi żyć, nie można go malować tak, on musi być tym ceramitem impregnowany. 50 kilo żywicy sosnowej, 12 kilo wosku i wszystko było gotowane. I tą trującą substancją było go trzeba dokładnie pokryć. A żebyście wiedzieli, jak potem pachniał ten krzyż? Krzyż musi być niemalowany, krzyż musi być konserwowany, bo tu jest pełna rzeźba z jednego ogromnego pnia, wykonana.

- I wiecie, co wam na zakończenie powiem? Dziękuję naszym praojcom, że nam zostawili taki dar.

Pana Idziego Szmai wysłuchali: Małgorzata Badowska, Tomasz Skórzewski, Andrzej Drewicz.

Andrzej Drewicz

« poprzednia		następna »