Ocena użytkowników: / 24
SłabyŚwietny 

Miała Warszawa swoich lewicowych bohaterów, straconych na stokach cytadeli, w postaciach Henryka Barona czy legendarnego Stefana Okrzei. Przed plutonem egzekucyjnym w Lesie Kapturskim pod Radomiem stanął członek PPS-u, Stanisław Werner. W końcu miał i Kalisz swojego bojownika w osobie zapomnianego Wojciecha Jabłkowskiego.

Zwiedzając w katedrze św. Mikołaja w Kaliszu kaplicę Matki Bożej Pocieszenia, zwanej też „Pod Orłami”, odnaleźć możemy słynny fresk o symbolice patriotycznej wykonany przez Włodzimierza Tetmajera. Krakowski artysta obok wizerunków Kazimierza Wielkiego, Władysława Jagiełły czy też Jadwigi Andegaweńskiej umieścił postać umierającego robotnika. Ta leżąca postać była wspomnieniem Wojciecha Jabłkowskiego oraz dowodem, że w roku 1909 żywa w Kaliszu była pamięć o tragicznym losie bojownika Polskiej Partii Socjalistycznej.

7 listopada 1906 roku, syn kaliskiego piekarza, dokonał, na ówczesnym placu św. Mikołaja, udanego zamachu na agenta carskiej Ochrany Władysława Gajewskiego. Wykonujący zlecone przez kierownictwo PPS-u zadanie, młody działacz nie zdołał umknąć policji. Pojmanego przewieziono do kaliskiego więzienia i tam osadzono. W związku z wybuchem rewolucji w roku 1905, ukazem cara Mikołaja II obowiązywał na terytorium  Królestwa Polskiego stan wojenny a młodzi polscy rewolucjoniści stawali wówczas przed doraźnymi sądami. Sąd taki rozpatrujący sprawy karne z zastosowaniem uproszczonej procedury skazał kaliskiego rewolucjonistę na karę śmierci przez rozstrzelanie. Jabłkowski stanął przed plutonem egzekucyjnym, 9 listopada 1906 roku na dziedzińcu wiezienia przy ulicy Łódzkiej w Kaliszu. Tam też ciało Wojciecha Jabłkowskiego pochowano. Epilog tragicznej historii miał miejsce dwadzieścia lat później, 7 listopada 1926. W wolnej już Polsce, ciało bojownika PPS-u ekshumowano na dziedzińcu kaliskiego wiezienia i podczas uroczystego pogrzebu złożono do grobu na Cmentarzu Miejskim w Kaliszu. Równolegle Wojciech Jabłkowski został uhonorowany poprzez nazwanie jednej z ulic Kalisza jego imieniem.

Interesujący temat podjął Władysław Kościelniak w swoim artykule w „Ziemi Kaliskiej” z 24 listopada 1989 roku. Zadał w nim pytanie dotyczące pamięci historycznej ugrupowań lewicowych w Kaliszu. Ciekawiło go, czemu ugrupowania wywodzące się z rewolucyjnego pnia, zapomniały o swoim lewicowym bohaterze. Dziwne jest, że po tylu latach wolności słowa, amnezja nie minęła, a pytanie pana Władysława jest nadal aktualne.

Andrzej Drewicz

Żródła:
- Władysław Kościelniak „Leksykon Kaliski”
- www.info.kalisz.pl

« poprzednia		następna »