Ocena użytkowników: / 3
SłabyŚwietny 

Kobyla Góra

Wieś leżąca w powiecie ostrzeszowskim nad Meresznicą, w paśmie Wzgórz Ostrzeszowskich. To byłe miasto, położone nieopodal najwyższego szczytu Wielkopolski, jest obecnie siedzibą gminy Kobyla Góra. Z mroku dziejów Kobyla Góra wyłania się w roku 1387, a źródła podają, że jej właścicielem był wówczas Filip Mężyk z rodu Wieniawitów. Zakłada się, że już na początku XIV wieku Kobyla Góra, otrzymała prawa miejskie. Kolejne przywileje nadali miastu królowie Zygmunt Stary i Zygmunt III Waza, pozwalając na organizowanie w mieście jarmarków. Przywilej ten, jak i siedem młynów na Meresznicy, miały decydujący wpływ na rozwój gospodarczy Kobylej Góry. Wraz z nastaniem XVIII wieku nastąpił powolny upadek miasta, którego los został przypieczętowany utratą praw miejskich w roku 1793. Po II rozbiorze Polski Kobyla Góra znalazła się w zaborze pruskim i pod panowaniem niemieckim znajdowała się do końca I wojny światowej. W połowie stycznia 1919 roku w pobliskiej Ligocie, miała miejsce zwycięska bitwa Powstańców Wielkopolskich z siłami niemieckimi.

Triumf oręża polskiego przesądził o losach powiatu ostrzeszowskiego i Kobylej Góry, która w czasie odrodzenia się Rzeczypospolitej wróciła w granice macierzy.

Trzy największe zabytki tego byłego miasta ściśle związane są z trzema społecznościami współżyjącymi ze sobą w symbiozie na przestrzeni wieków. Nie trudno odgadnąć, że obok będącej w większości ludności pochodzenia polskiego skupionej tradycyjnie wokół kościoła katolickiego, społeczność Kobylej Góry tworzyli również Niemcy zgromadzeni w zborze ewangelickim oraz bardzo liczna gmina żydowska.

W latach 1806-1807 wzniesiono tu w stylu klasycystycznym kościół parafialny pw. św. Jadwigi Śląskiej, którego architektem był Jan Nepomucen Baranowski. Budynek obecnego kościoła jest kolejnym z kościołów w Kobylej Górze. Wcześniejsze, zapewne drewniane, wznoszone były w miejscu, gdzie obecnie znajduje się stary gmach kobylogórskiego gimnazjum. Do pierwotnego klasycystycznego wyposażenia kościoła należy ambona, chrzcielnica oraz dwa ołtarze boczne, pierwszy z obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej, drugi z obrazem Przemienienia Pańskiego. Na uwagę zasługuje też wykonany w roku 1946 ołtarz główny z figurą św. Jadwigi. Autorem rzeźby tej śląskiej świętej jest Alfred Wiśniewski. Skromne wnętrze jednonawowej świątyni, uzupełnia chór z prospektem organowym. W skład zespołu kościelnego należy również: plebania z 1880 roku, grota z figurą Najświętszej Maryi Panny, wzniesiona z polnych kamieni w połowie ubiegłego wieku oraz neoklasycystyczna dzwonnica z 1984 roku.

W związku z wojną trzydziestoletnią zaczęli na tereny Wielkopolski przybywać uchodźcy z objętych pożogą terenów Śląska, Niemiec i Czech. Pierwsi protestanci przybyli do Kobylej Góry w XVII wieku, tworząc na przestrzeni wieków liczny zbór ewangelicki. Pod koniec XIX wieku wzniesiono tu murowany neogotycki kościół, którego konsekracja odbyła się w roku 1894. Na uroczystość, jak podają źródła, przybyła córka cesarza Niemiec, ofiarując nowej świątyni, zachowaną do dziś biblię. Na szczególną uwagę w ascetycznym wnętrzu zboru zasługuje witraż przedstawiający postać Chrystusa. Kościół ewangelicki wraz z cmentarzem oraz murowanym ogrodzeniem uznany został za zabytek i w roku 2008 wpisano go do rejestru zabytków.

Przyjmuje się, że zamieszkująca w XVIII wieku Kobylą Górę społeczność żydowska posiadała własny dom modlitwy. Synagoga ta została zastąpiona w roku 1888 przez nową murowana bożnicę. Podczas drugiej wojny światowej hitlerowcy urządzili w niej remizę, a po zakończeniu wojny, budynek przebudowano i oddano w opiekę Gminnej Spółdzielni. Ostatecznie los synagogi został przypieczętowany w latach 70-tych ubiegłego wieku. Budynek byłej bożnicy rozebrano, a w jego miejscu wzniesiono gmach poczty. Nie więcej szczęścia miał cmentarz żydowski. Powstał on pod koniec XVIII wieku i służył gminie żydowskiej do wybuchu II wojny światowej, kiedy to został zdewastowany przez hitlerowców. W roku 1992 teren kobylogórskiego kirkutu został uporządkowany a z ocalałych macew, utworzono lapidarium. Mieszkańcy Kobylej Góry ufundowali też tablicę pamiątkową z inskrypcją: „Ruiny cmentarza żydowskiego (1770-1945). Żydom polskim przez pamięć wspólnej niedoli – Społeczeństwo”.

Kobyla Góra to również miejscowość wypoczynkowa. Upalne dni miłośnicy wodnych sportów i słonecznych kąpieli spędzać mogą nad zalewem „Blewązka”, powstałym na Meresznicy. Dla niestrudzonych turystów wyzwaniem może być, najwyższy w Wielkopolsce, mierzący 284 m n.p.m. szczyt Kobylej Góry, z postawionym tu w roku 2000 charakterystycznym krzyżem milenijnym. Godnym polecenia jest też Muzeum Regionalne Ziemi Kobylogórskiej, mieszczące się przy Placu Wiosny Ludów czyli rynku tego byłego miasta.

Andrzej Drewicz

Źródła :
- wikipedia
- Piotr Sobolewski „ Przewodnik turystyczny po Wielkopolsce” wyd. Edytor 2009
- www.kobyla-gora.pl
- www.parafia.kobylagora.pl
- www.sztetl.org.pl

« poprzednia		następna »